|
In de vroege ochtend van 10 mei 1940 werd de rust in Nederland verstoord door het geluid van afweergeschut, overvliegende gevechts- en transportvliegtuigen en bombardementen op vliegvelden. Via de radio werd bevestigd dat die ochtend Duitse legereenheden de landsgrenzen hadden overschreden.
Vanuit Nederlands gezichtspunt zag de situatie er verre van rooskleurig uit. Toch heerste er een voorzichtig optimisme wegens de toegebrachte tegenslagen. Het Duitse voornemen om het Nederlandse leger binnen een dag van tafel te vegen had gefaald. Rotterdam-Zuid en de Maasbruggen waren weliswaar in Duitse handen gevallen, maar de drie vliegvelden bij Den Haag, Valkenburg, Ypenburg en Ockenburg werden 's avonds weer op de 22e Duitse Luchtlandingsdivisie heroverd. De Duitse luchtvloot kreeg een gevoelige klap te incasseren en de Duitse poging om koningin Wilhelmina, de ministers en de legerleiding gevangen te nemen was mislukt.
Hoewel er de hele dag Duitse vliegtuigen overvlogen was er op de avond van 10 mei in Amersfoort nog weinig tot niets van gevechten te merken.
 In Amersfoort kwam de eerste fase van de evacuatie van de bevolking op 10 mei om 21:00 uur op gang. Fase 1 betrof de inwoners uit de meest bedreigde Amersfoortse wijken; 3.900 inwoners van Hoogland, 1.500 inwoners van Stoutenburg en 2.270 inwoners van Leusden. Fase 2 van de evacuatie startte op 11 mei om 17:00 uur. Deze fase betrof 23.000 personen. Twee dagen later was de evacuatie voltooid.
Voor de geplande evacuatie werd Amersfoort verdeeld in 44 wijken. Elke wijk was onderverdeeld in 20 groepen van ongeveer 20 personen. Men diende de aanwijzingen van groepsgeleiders op te volgen.
Uiteindelijk vertrokken op 10, 11, 12 en 13 mei 1940 uit alle 44 wijken zo'n 43.400 burgers uit Amersfoort naar Noord Holland. Zo'n 40 achterblijvers patrouilleerden elk uur door de stad om plunderingen te voorkomen. De meeste Amersfoortse evacués werden in Alkmaar ondergebracht. Pas na de capitulatie op 15 mei keerden de eerste Amersfoortse bewoners weer terug naar de uitgestorven stad. | 
